Các gian hàng công nghệ tại chương trình Techfest Hải Phòng 2025 được nhiều bạn trẻ quan tâm.AI tái cấu trúc cách con người làm việc
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và định hình lộ trình nghề nghiệp. Trước làn sóng công nghệ mới, không ít học sinh đặt câu hỏi liệu có ngành học nào thực sự “an toàn” khi AI có thể thay thế nhiều công việc của con người.
Theo Thạc sĩ Lê Trọng Vinh, Phó Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh), khi công nghệ phát triển mạnh mẽ, vai trò của con người am hiểu ngôn ngữ, văn hóa và xã hội càng trở nên quan trọng. Ông cho rằng truyền thông không chỉ gắn với báo chí mà hiện diện trong hầu hết các lĩnh vực, từ doanh nghiệp, giáo dục đến quản trị công. Vì vậy, sinh viên các ngành khoa học xã hội không nên bi quan trước sự xuất hiện của AI.
“Bước vào giảng đường đại học là bắt đầu quá trình rèn luyện toàn diện, không chỉ tiếp nhận kiến thức chuyên môn mà còn phát triển kỹ năng, tư duy phản biện và khả năng thích ứng. Khi được trang bị tốt, sinh viên hoàn toàn có thể tự tin trước nhà tuyển dụng”, ông nhấn mạnh.
Ở lĩnh vực tâm lý và dịch vụ, Tiến sĩ Phan Thị Cẩm Giang, Trưởng ngành Tâm lý học Trường Đại học Quốc tế Sài Gòn nhận định AI chủ yếu thay thế các công việc lặp lại, có quy trình cố định. Trong khi đó, những ngành nghề làm việc trực tiếp với con người như tâm lý học, giáo dục hay quản trị khách sạn đòi hỏi sự thấu cảm, khả năng lắng nghe và kết nối cảm xúc - những yếu tố khó có thể số hóa hoàn toàn.
Tuy nhiên, bà cũng lưu ý AI càng phát triển thì sự phân hóa trong thị trường lao động càng rõ rệt. Người biết tận dụng công nghệ có thể nâng cao hiệu suất và thu nhập, trong khi người chậm thích nghi dễ bị đào thải. Do đó, thay vì coi AI là “đối thủ”, người học cần xem đây là công cụ hỗ trợ, đồng thời chủ động nâng cấp kỹ năng của mình.
Cùng quan điểm, Thạc sĩ Trần Thị Phi Ánh, Giám đốc chương trình Quản trị khách sạn Trường Đại học Thái Bình Dương cho rằng trong lĩnh vực dịch vụ, yếu tố con người vẫn giữ vai trò trung tâm. Công nghệ có thể tối ưu vận hành, quản lý dữ liệu hay hỗ trợ chăm sóc khách hàng, nhưng trải nghiệm cá nhân hóa và sự tinh tế trong phục vụ vẫn cần sự hiện diện của con người.
Nhìn rộng hơn, các chuyên gia thống nhất rằng AI không xóa bỏ hoàn toàn một ngành nghề nào, mà đang tái cấu trúc cách con người làm việc trong từng lĩnh vực.
Học sinh THPT TP Hồ Chí Minh làm quen với các ứng dụng khoa học kỹ thuật trên máy tính.Năng lực cá nhân là “vùng an toàn” duy nhất
Nếu không có ngành nào hoàn toàn “miễn nhiễm” với công nghệ, yếu tố nào bảo đảm sự bền vững nghề nghiệp? Theo nhiều chuyên gia, câu trả lời nằm ở năng lực thực sự của người học.
Tiến sĩ Huỳnh Trung Phong, Giám đốc Trung tâm hỗ trợ sinh viên và phát triển khởi nghiệp Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh cho rằng cơ hội việc làm không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu xã hội mà còn phụ thuộc lớn vào chuyên môn, kỹ năng và thái độ của mỗi cá nhân. Trong bối cảnh giáo dục chuyển mình theo hướng số hóa, giáo viên tương lai cần thành thạo công nghệ, linh hoạt phương pháp và sẵn sàng đổi mới.
PGS.TS Đồng Văn Toàn, Trưởng khoa Sư phạm Trường Đại học Thủ Dầu Một cho biết xu hướng đào tạo hiện nay là gắn lý thuyết với thực tiễn. Sinh viên các ngành khoa học cơ bản không chỉ được đào tạo kiến thức chuyên sâu mà còn được trang bị kỹ năng vận dụng vào môi trường nghề nghiệp cụ thể. Sự linh hoạt này giúp người học mở rộng lựa chọn nghề nghiệp thay vì bị bó hẹp trong một lối đi.
Ở góc độ cấu trúc chương trình, Thạc sĩ Hoàng Thanh Tú, Phó Trưởng phòng Thông tin - Truyền thông Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh) cho rằng xu thế đào tạo liên ngành, xuyên ngành ngày càng rõ nét. Chương trình được thiết kế bảo đảm chuẩn đầu ra nhưng đồng thời tích hợp kiến thức từ nhiều lĩnh vực, giúp sinh viên hình thành tư duy đa chiều.
PGS.TS Lê Trung Đạo, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Tài chính - Marketing phân tích đào tạo liên ngành là sự kết hợp kiến thức của hai hoặc nhiều lĩnh vực nhằm giải quyết các bài toán thực tiễn. Nền tảng tổng hợp này giúp người học dễ thích nghi với sự thay đổi nhanh của thị trường lao động.
Trong khi đó, Thạc sĩ Trần Trung Hậu, đại diện Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh cho rằng lợi thế trong kỷ nguyên số thuộc về những người biết làm chủ công nghệ. Việc ứng dụng AI không chỉ giới hạn ở ngành công nghệ thông tin mà đã trở thành yêu cầu chung của nhiều lĩnh vực.
“Công việc không mất đi mà chỉ chuyển hóa từ chỗ này sang chỗ khác”, Thạc sĩ Trần Việt Dũng, Trưởng phòng Đào tạo Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng nhận định. Theo ông, nền tảng kiến thức vững và kỹ năng thực hành tốt là điều kiện để thích ứng với sự dịch chuyển đó.
Tiến sĩ Phan Thị Cẩm Giang cũng nhấn mạnh trong xã hội hiện đại, không có ngành nghề nào chỉ cần hoàn thành chương trình đại học là đủ. Người học phải không ngừng nâng cao chuyên môn, rèn luyện kỹ năng, đặc biệt là ngoại ngữ và năng lực tự học. Khả năng tái đào tạo và học tập suốt đời trở thành điều kiện tiên quyết để tồn tại và phát triển.
Thông điệp chung từ các chuyên gia khá rõ ràng: không nên tìm kiếm một ngành học “an toàn” tuyệt đối trong thời đại AI. Sự bền vững nghề nghiệp không nằm ở tên gọi ngành học, mà ở năng lực chuyên môn, kỹ năng mềm, khả năng làm chủ công nghệ và tinh thần học tập suốt đời của mỗi người.