Từ năm học 2026 - 2027, ngành giáo dục thống nhất dùng chung bộ sách giáo khoa Kết nối tri thức với cuộc sống. Điều này giúp thuận lợi trong việc học và dạy của cả giáo viên và học sinh. Ảnh: THÀNH CHUNGTừ năm học 2026 - 2027, ngành giáo dục sẽ thống nhất sử dụng chung một bộ sách giáo khoa trong các cơ sở giáo dục phổ thông. Chủ trương này nhằm khắc phục những bất cập của việc dùng nhiều bộ sách, giảm chi phí cho phụ huynh.
Đồng bộ trong dạy và học
Những năm gần đây, việc triển khai nhiều bộ sách giáo khoa cùng lúc đã mang lại những thay đổi tích cực trong cách tiếp cận chương trình học. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng bộc lộ không ít bất cập, nhất là về chi phí, sự thiếu thống nhất trong nội dung giảng dạy và những khó khăn phát sinh đối với học sinh, phụ huynh khi phải thích nghi với nhiều bộ sách khác nhau.
Việc học chung một bộ sách giáo khoa sẽ tạo thuận lợi rõ rệt trong quá trình đồng hành cùng con em.Thực tế cho thấy, những xáo trộn này trở nên rõ nét hơn trong trường hợp học sinh chuyển trường do thay đổi nơi ở. Gia đình chị Nguyễn Thị Hồng, mới chuyển nhà đến phường Lê Chân là một ví dụ. Việc thay đổi nơi sinh sống không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc mà còn tác động trực tiếp đến việc học tập của các con khi chương trình học không thống nhất. Chị Hồng cho biết, khi còn sinh sống tại thành phố Hải Dương (trước đây), con chị học theo bộ sách giáo khoa Kết nối tri thức với cuộc sống. Khi chuyển sang trường mới, các cháu lại phải làm quen với bộ sách Cánh Diều.
Dù cùng nằm trong chương trình giáo dục phổ thông, song sự khác biệt về cách sắp xếp bài học, trình tự kiến thức và phương pháp thể hiện giữa các bộ sách khiến học sinh không tránh khỏi lúng túng. “Các con mất thêm thời gian để làm quen, trong khi phụ huynh cũng gặp khó khăn trong việc theo dõi, hỗ trợ con học tập, nhất là với gia đình không có nhiều điều kiện về thời gian và kiến thức chuyên môn”, chị Hồng nói.
Việc học chung một bộ sách giáo khoa sẽ tạo thuận lợi rõ rệt trong quá trình đồng hành cùng con em. Nội dung thống nhất giúp cha mẹ dễ nắm bắt chương trình, hỗ trợ con học tập tại nhà và phối hợp hiệu quả hơn với nhà trường. Tại nhiều gia đình cho thấy, khi con em học theo các bộ sách khác nhau, việc kèm cặp, hướng dẫn bài vở trở nên khó khăn hơn, nhất là khi các nội dung học không được sắp xếp theo cùng một logic.
Cùng với đó, chi phí sách vở hằng năm đang trở thành gánh nặng đối với không ít gia đình, đặc biệt là những hộ có hoàn cảnh khó khăn hoặc có nhiều con đi học. Khi mỗi trường, mỗi địa phương lựa chọn một bộ sách khác nhau, sách giáo khoa hầu như chỉ sử dụng trong một năm học, khó có thể dùng lại cho các em khóa sau. Điều này không chỉ gây lãng phí mà còn tạo thêm áp lực cho đời sống của người dân.
Từ thực tế đó có thể thấy, việc thống nhất sử dụng chung một bộ sách giáo khoa sẽ góp phần bảo đảm tính liên tục của chương trình học, giảm áp lực thích nghi cho học sinh khi chuyển trường, tạo thuận lợi cho phụ huynh đồng hành cùng con. Khi học sinh trên cả nước cùng học một bộ sách, sách giáo khoa có thể tái sử dụng qua nhiều năm, dễ dàng chia sẻ giữa các thế hệ, qua đó góp phần giảm chi phí học tập và nâng cao hiệu quả giáo dục.
Thống nhất trong giảng dạy
Việc sử dụng chung một bộ sách giáo khoa sẽ giúp giáo viên có điều kiện để nâng cao năng lực và đổi mới phương pháp giảng dạy trong các nhà trường. Ảnh: THÀNH CHUNGKhông chỉ mang lại lợi ích cho học sinh và phụ huynh, việc dùng chung một bộ sách giáo khoa còn tạo sự thống nhất trong chương trình và nội dung giảng dạy. Khi chương trình học được chuẩn hóa, học sinh ở các địa phương, trong đó có Hải Phòng, được tiếp cận kiến thức một cách đồng đều, liên tục, hạn chế sự chênh lệch giữa các vùng, miền và giữa các nhà trường.
Từ góc độ nhà trường, việc thống nhất sử dụng một bộ sách giáo khoa dùng chung giúp giảm đáng kể áp lực chuyên môn cho giáo viên. Khi không phải liên tục làm quen với nhiều bộ sách khác nhau, giáo viên có thêm thời gian và điều kiện tập trung đổi mới phương pháp giảng dạy, đầu tư chiều sâu cho bài học. Cô Nguyễn Thị Lan, giáo viên Trường Tiểu học Đông Xuyên (xã Khúc Thừa Dụ) cho biết: “Việc sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất giúp giáo viên chủ động hơn trong xây dựng kế hoạch dạy học, học sinh tiếp thu kiến thức thuận lợi hơn, đồng thời phụ huynh cũng dễ theo dõi, phối hợp cùng nhà trường”.
Ở bậc trung học, yêu cầu về kiến thức và kỹ năng ngày càng cao, việc thống nhất sách giáo khoa càng thể hiện rõ ý nghĩa. Cô giáo Nguyễn Thị Châu, Hiệu trưởng Trường THCS Tân Hưng (phường Tân Hưng) cho rằng khi chương trình và sách giáo khoa được ổn định, giáo viên có thêm thời gian đầu tư cho bài giảng, đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, qua đó nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Về mặt quản lý, việc dùng chung một bộ sách giáo khoa sẽ góp phần khắc phục tình trạng mỗi địa phương lựa chọn sách khác nhau, gây khó khăn trong công tác chỉ đạo, điều hành và lãng phí nguồn lực xã hội. Khi có một bộ sách thống nhất, công tác biên soạn, thẩm định, chỉnh sửa và cập nhật nội dung được thực hiện tập trung, bảo đảm tính khoa học, chính xác và phù hợp với định hướng đổi mới giáo dục.
Ông Đỗ Duy Hưng, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố cho biết, hiện có khoảng 60% cơ sở giáo dục trên cả nước đang sử dụng bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống. Việc lựa chọn bộ sách này được đánh giá là phù hợp, bảo đảm tính kế thừa và ổn định trong dạy học. Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các trường triển khai nghiêm túc chương trình giáo dục phổ thông, lấy bộ sách này làm nền tảng, đồng thời khuyến khích giáo viên chủ động, sáng tạo trong quá trình giảng dạy.
Có thể thấy, việc xây dựng một bộ sách giáo khoa thống nhất, hiện đại và từng bước được số hóa đồng bộ sẽ trở thành nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững của giáo dục. Khi học liệu được chuẩn hóa, chi phí học tập được giảm bớt, học sinh có điều kiện học tập tốt hơn, phụ huynh yên tâm hơn trong mỗi năm học. Thống nhất sử dụng chung một bộ sách giáo khoa vì thế không chỉ là giải pháp quản lý, mà còn là lựa chọn vì quyền lợi của người học và tương lai của nền giáo dục nước nhà.